Một hệ thống phòng cháy chữa cháy (PCCC) được lắp đặt từ nhiều năm trước không đồng nghĩa với việc hệ thống đó vẫn đáp ứng đầy đủ yêu cầu an toàn ở thời điểm hiện tại. Qua thời gian, thiết bị có thể xuống cấp, hệ thống không còn đồng bộ, công năng công trình thay đổi hoặc các quy chuẩn kỹ thuật được cập nhật.
Vì vậy với các nhà máy, kho xưởng, khu công nghiệp, tòa nhà và cơ sở sản xuất – kinh doanh đã hoạt động nhiều năm, việc kiểm tra, đánh giá và nâng cấp hệ thống PCCC đúng cách ngày càng trở nên quan trọng.
Vì sao hệ thống PCCC cũ cần được cải tạo, nâng cấp?
Hệ thống PCCC không phải là hạng mục lắp một lần rồi để đó. Theo thời gian, thiết bị xuống cấp, quy chuẩn kỹ thuật thay đổi, công năng công trình cũng có thể được điều chỉnh – tất cả đều tạo ra khoảng trống an toàn nếu hệ thống không được rà soát và nâng cấp kịp thời.
Một số vấn đề thường gặp ở công trình đã sử dụng lâu năm gồm:
- Đầu báo cháy, nút ấn, chuông, đèn báo hoặc tủ trung tâm hoạt động không ổn định.
- Tủ báo cháy cũ không còn tương thích với thiết bị thay thế hoặc khó tìm linh kiện.
- Máy bơm chữa cháy, van, đường ống xuống cấp hoặc không đạt thông số thiết kế.
- Áp lực và lưu lượng nước chữa cháy không còn đáp ứng yêu cầu.
- Hệ thống sprinkler, họng nước chữa cháy hoặc các thiết bị phụ trợ bị hư hỏng, ăn mòn.
- Đèn chiếu sáng sự cố, đèn chỉ dẫn thoát nạn không hoạt động hoặc bố trí không còn phù hợp.
- Hệ thống điện phục vụ PCCC chưa đáp ứng yêu cầu sau quá trình cải tạo công trình.
- Mặt bằng, công năng hoặc dây chuyền sản xuất đã thay đổi so với thời điểm thiết kế ban đầu.
- Hồ sơ thiết kế, hoàn công, nghiệm thu hoặc hồ sơ thiết bị không còn đầy đủ.
Đáng lưu ý, pháp luật hiện hành yêu cầu khi cải tạo hoặc thay đổi công năng công trình phải có giải pháp, thiết kế PCCC phù hợp với công năng và đặc điểm công trình. Đối với các công trình thuộc diện quy định, việc thay đổi công năng hoặc cải tạo làm thay đổi điều kiện an toàn PCCC có thể phát sinh yêu cầu thẩm định thiết kế.
Vì vậy, thay vì chờ đến khi cơ quan chức năng kiểm tra hoặc xảy ra sự cố, doanh nghiệp nên chủ động đánh giá hệ thống PCCC hiện hữu và xác định những hạng mục cần nâng cấp.
Những dấu hiệu cho thấy hệ thống PCCC đã đến lúc cần cải tạo
Không phải mọi hệ thống PCCC cũ đều phải thay mới toàn bộ. Quan trọng là xác định chính xác hạng mục nào đang xuống cấp, không phù hợp hoặc cần bổ sung.
Doanh nghiệp nên đặc biệt lưu ý khi xuất hiện các dấu hiệu:
- Hệ thống báo cháy hoạt động không ổn định
Đầu báo thường xuyên báo lỗi, báo giả, tủ trung tâm đã quá cũ hoặc không còn linh kiện thay thế là những dấu hiệu cần được kiểm tra.
- Máy bơm và hệ thống cấp nước chữa cháy không bảo đảm
Máy bơm không đạt thông số thiết kế, áp lực nước không ổn định, đường ống xuống cấp, van hoặc họng nước gặp sự cố đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chữa cháy khi xảy ra sự cố.
- Thiết bị chữa cháy xuống cấp
Bình chữa cháy bị ăn mòn, hư hỏng, mất áp hoặc không được bảo dưỡng theo yêu cầu cần được kiểm tra và xử lý. Việc bảo quản, bảo dưỡng phương tiện PCCC phải thực hiện theo tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật áp dụng cho từng loại phương tiện.
- Công trình đã thay đổi nhưng hệ thống PCCC chưa được đánh giá lại
Đây là tình huống thường gặp tại nhà máy và kho xưởng: doanh nghiệp mở rộng khu vực sản xuất, thay đổi dây chuyền, tăng diện tích kho hoặc thay đổi công năng nhưng hệ thống PCCC vẫn giữ nguyên thiết kế cũ.
Khi đó, cần đánh giá lại tổng thể để xác định những thay đổi có làm ảnh hưởng đến điều kiện an toàn PCCC và có thuộc trường hợp phải thực hiện thủ tục thẩm định thiết kế hay không.
- Lối thoát nạn, chống khói hoặc giải pháp ngăn cháy không còn phù hợp
PCCC không chỉ bao gồm báo cháy và chữa cháy. Giải pháp thoát nạn, ngăn cháy, chống cháy lan, chống khói và hệ thống điện phục vụ PCCC cũng là những nội dung quan trọng trong thiết kế an toàn cháy.
>> Xem thêm: Nâng cấp hệ thống PCCC cho nhà máy sản xuất chuẩn kỹ thuật, đúng pháp lý
Khung pháp lý PCCC doanh nghiệp cần cập nhật
Từ ngày 01/7/2025, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15 có hiệu lực, thay thế Luật Phòng cháy và chữa cháy năm 2001 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều năm 2013.
Đồng thời, Nghị định 105/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật.
Về mặt kỹ thuật, doanh nghiệp cần xem xét các quy chuẩn, tiêu chuẩn phù hợp với loại hình và phạm vi cải tạo. Trong đó có:
- QCVN 10:2025/BCA về trang bị, bố trí phương tiện PCCC, CNCH cho nhà và công trình, có hiệu lực từ 30/12/2025. Quy chuẩn này cũng áp dụng đối với một số trường hợp xây dựng mới, cải tạo hoặc thay đổi công năng theo phạm vi quy định.
- QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023 về an toàn cháy cho nhà và công trình.
- Các tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan đến hệ thống báo cháy, chữa cháy, cấp nước chữa cháy, thiết bị và giải pháp kỹ thuật khác tùy từng công trình.
Một điểm doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý là thuật ngữ pháp lý hiện nay là “thẩm định thiết kế về PCCC”. Không phải mọi trường hợp sửa chữa, thay thế thiết bị đều mặc nhiên phải thực hiện thủ tục này.
Theo hướng dẫn thực hiện Nghị định 105/2025/NĐ-CP, các công trình thuộc danh mục quy định tại Phụ lục III khi xây dựng mới, điều chỉnh thiết kế, thay đổi công năng hoặc cải tạo trong quá trình sử dụng có thể thuộc diện phải thẩm định thiết kế về PCCC.
Đối với cải tạo, các trường hợp có thể phát sinh yêu cầu thẩm định bao gồm những thay đổi ảnh hưởng đến quy mô, bậc chịu lửa, khoang cháy, thang và lối thoát nạn, phân khu chức năng, giải pháp chống khói hoặc một số thay đổi đối với hệ thống báo cháy, chữa cháy theo quy định.
Do đó, doanh nghiệp không nên tự xác định rằng “cứ cải tạo PCCC là phải thẩm định lại” hoặc ngược lại “chỉ thay thiết bị thì không cần làm thủ tục”. Việc xác định phải dựa trên hồ sơ và hiện trạng cụ thể của công trình.
POSCOM – Đơn vị tư vấn, thi công cải tạo hệ thống PCCC chuyên nghiệp
Với đội ngũ kỹ sư nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thiết kế và thi công hệ thống phòng PCCC cho nhà máy, khu công nghiệp, khu đô thị và các công trình đặc thù, POSCOM là đối tác đồng hành đáng tin cậy cho các doanh nghiệp đang cần cải tạo, nâng cấp hệ thống PCCC cũ không đạt chuẩn.
POSCOM cung cấp giải pháp trọn gói từ khảo sát hiện trạng, tư vấn phương án kỹ thuật, hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ thẩm duyệt, thi công lắp đặt cho đến nghiệm thu và bảo trì định kỳ sau khi đưa vào vận hành. Là đơn vị trực tiếp nhập khẩu và phân phối thiết bị PCCC từ các thương hiệu uy tín quốc tế, POSCOM đảm bảo toàn bộ vật tư, thiết bị sử dụng trong quá trình cải tạo đều có đầy đủ chứng nhận CO/CQ và được kiểm định theo đúng quy định trước khi đưa vào công trình.
POSCOM đã trực tiếp triển khai và nghiệm thu thành công nhiều dự án PCCC quy mô lớn tại các nhà máy, khu công nghiệp, công trình hạ tầng kỹ thuật trọng điểm trên toàn quốc, được nhiều chủ đầu tư trong và ngoài nước tín nhiệm lựa chọn.
Liên hệ POSCOM để được khảo sát hiện trạng và tư vấn phương án cải tạo, nâng cấp hệ thống PCCC phù hợp với công trình.
POSCOM – CONNECTING DREAMS
Địa chỉ: Tầng 21, Tòa nhà Capital Tower, số 109 Trần Hưng Đạo, Phường Hoàn Kiếm, Hà Nội
Hotline: +84 90 436 24 68
Facebook: https://www.facebook.com/poscom.com
