Hệ thống phòng cháy chữa cháy (PCCC) là “lá chắn” bảo vệ tính mạng con người và tài sản trong các tòa nhà, nhà xưởng, chung cư hay khu công nghiệp. Tuy nhiên, nhiều đơn vị sau khi lắp đặt hệ thống lại bỏ quên khâu bảo trì, bảo dưỡng định kỳ, khiến thiết bị xuống cấp, hoạt động kém hiệu quả.
Vậy thời hạn bảo trì, bảo dưỡng hệ thống PCCC được quy định như thế nào? Cùng Poscom tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.
1. Vì sao cần tuân thủ thời hạn bảo trì PCCC?
Hệ thống phòng cháy chữa cháy (PCCC) là “lá chắn” quan trọng bảo vệ tính mạng con người và tài sản trong mọi công trình. Tuy nhiên, hệ thống này chỉ thực sự phát huy hiệu quả nếu được bảo trì, bảo dưỡng định kỳ đúng thời hạn.
Việc tuân thủ lịch bảo trì không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà còn là trách nhiệm pháp lý và yếu tố quyết định đến mức độ an toàn chung.
Đảm bảo an toàn tuyệt đối cho con người và tài sản
Các thiết bị PCCC như đầu báo cháy, máy bơm, hệ thống họng nước, bình chữa cháy… có thể xuống cấp theo thời gian hoặc bị ảnh hưởng bởi môi trường (ẩm ướt, bụi bẩn, ăn mòn). Nếu không được bảo trì đúng hạn, chỉ một lỗi nhỏ như đầu báo không kích hoạt hoặc máy bơm nước không khởi động kịp thời cũng có thể khiến cả hệ thống mất tác dụng, gây ra hậu quả đặc biệt nghiêm trọng trong tình huống cháy nổ.
Tuân thủ quy định pháp luật
Theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP và các Tiêu chuẩn quốc gia TCVN về PCCC, mọi công trình phải thực hiện kiểm tra, bảo trì và lập hồ sơ theo dõi hệ thống PCCC theo chu kỳ được quy định. Nếu không tuân thủ, ban quản lý hoặc chủ đầu tư có thể bị xử phạt hành chính, bị đình chỉ hoạt động công trình, thậm chí buộc di dời cư dân hoặc người lao động. Điều này ảnh hưởng lớn đến uy tín, tiến độ sản xuất – kinh doanh và quyền lợi của cư dân.
Tiết kiệm chi phí và tối ưu tuổi thọ thiết bị
Việc bảo trì định kỳ giúp phát hiện sớm các sự cố tiềm ẩn như rò rỉ đường ống, pin báo cháy yếu hay bình chữa cháy hết hạn. Xử lý kịp thời những vấn đề nhỏ này sẽ giảm thiểu nguy cơ hư hỏng lớn, tránh tình trạng phải thay thế toàn bộ hệ thống với chi phí cao gấp nhiều lần. Đồng thời, việc tuân thủ bảo trì còn giúp kéo dài tuổi thọ thiết bị, đảm bảo hệ thống vận hành ổn định, liên tục.
Có thể thấy, việc tuân thủ thời hạn bảo trì PCCC không chỉ là nghĩa vụ pháp lý, mà còn là giải pháp thiết thực để bảo vệ tính mạng, tài sản và tối ưu chi phí vận hành cho toàn bộ công trình.
2. Thời hạn bảo trì, bảo dưỡng hệ thống PCCC theo quy định
Theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP và các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia, việc bảo trì hệ thống phòng cháy chữa cháy phải được thực hiện định kỳ với các chu kỳ chính sau:
-
Kiểm tra thường xuyên (hàng ngày – hàng tuần):
Áp dụng cho những hạng mục quan trọng như trung tâm báo cháy, máy bơm, nguồn điện, bình chữa cháy. Mục đích là đảm bảo hệ thống luôn sẵn sàng hoạt động khi có sự cố.
-
Bảo dưỡng định kỳ (hàng tháng – hàng quý):
Đây là giai đoạn kiểm tra chuyên sâu hơn, bao gồm thử nghiệm thực tế các thiết bị (đầu báo cháy, chuông báo, van chữa cháy, đèn thoát hiểm, máy bơm chữa cháy…). Quá trình này giúp phát hiện sớm hỏng hóc và kịp thời xử lý.
-
Bảo dưỡng tổng thể (hàng năm):
Tất cả các hạng mục trong hệ thống PCCC đều phải được kiểm định, bảo dưỡng toàn diện ít nhất 1 lần/năm. Bao gồm vệ sinh, hiệu chỉnh, thay thế linh kiện, nạp sạc bình chữa cháy, kiểm định lại áp lực đường ống, thử nghiệm bơm và hệ thống chữa cháy tự động.
-
Chu kỳ dài hạn (3 – 5 năm/lần):
Một số thiết bị đặc thù như bình chữa cháy, đầu phun sprinkler, bình khí chữa cháy hoặc hệ thống lưu trữ năng lượng dự phòng cần được kiểm định, thử thủy lực hoặc thay thế theo chu kỳ khuyến cáo để đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Như vậy, không có một mốc thời gian duy nhất áp dụng cho tất cả thiết bị PCCC, mà mỗi hạng mục có chu kỳ kiểm tra – bảo dưỡng riêng. Tuy nhiên, nguyên tắc chung là kiểm tra thường xuyên, bảo dưỡng định kỳ và bảo dưỡng tổng thể hàng năm. Việc tuân thủ đúng thời hạn này không chỉ giúp công trình an toàn, mà còn là cơ sở pháp lý để tránh rủi ro khi cơ quan chức năng kiểm tra.
3. Ai chịu trách nhiệm trong việc bảo trì PCCC?
Công tác bảo trì, bảo dưỡng hệ thống PCCC là trách nhiệm chia sẻ giữa nhiều chủ thể — tuy nhiên trách nhiệm pháp lý chính thường thuộc về ban quản lý tòa nhà / ban quản lý khu công nghiệp / chủ đầu tư. Để dễ áp dụng trong thực tế, dưới đây là phân định trách nhiệm chi tiết, kèm việc phối hợp, hồ sơ cần có và tiêu chí đánh giá.
Ban quản lý tòa nhà / ban quản lý khu công nghiệp (Chủ quản lý)
Là đầu mối chịu trách nhiệm chính trước pháp luật và cộng đồng cư dân/doanh nghiệp trong khu vực. Nhiệm vụ cụ thể:
- Tổ chức & lập kế hoạch: Xây dựng kế hoạch bảo trì, bảo dưỡng năm/quý/tháng, phân vùng kiểm tra theo rủi ro (hầm, tầng kỹ thuật, khu thương mại, kho…).
- Phân bổ ngân sách: Dự toán, phê duyệt kinh phí bảo trì và quỹ sửa chữa – thay thế.
- Ký hợp đồng với đơn vị bảo trì: Lựa chọn nhà thầu có năng lực pháp lý (giấy phép hoạt động), ký hợp đồng rõ ràng về phạm vi, tần suất, SLA, báo cáo, bảo hành.
- Quản lý hồ sơ: Lưu trữ nhật ký bảo trì, biên bản chạy thử, biên bản kiểm định, chứng chỉ thiết bị, hợp đồng, biên bản diễn tập, biên bản nghiệm thu sửa chữa.
- Phối hợp, tạo điều kiện: Đảm bảo đơn vị bảo trì được tiếp cận đầy đủ khu vực cần kiểm tra (khu kỹ thuật, căn hộ theo quy định), phối hợp tổ chức diễn tập, huấn luyện cư dân/nhân viên.
- Trách nhiệm khi có sự cố: Kích hoạt quy trình ứng phó, thông báo cơ quan PCCC, bảo đảm sơ tán, phối hợp điều tra nguyên nhân và khắc phục.
- Báo cáo & xử lý: Khi cơ quan chức năng yêu cầu, phải cung cấp hồ sơ bảo trì, lịch sử sửa chữa, biên bản kiểm định.
- Tiêu chí đánh giá nội bộ: tỷ lệ hoàn thành lịch bảo trì, thời gian khắc phục (MTTR), tỷ lệ thiết bị đạt chuẩn sau bảo trì.
Đơn vị bảo trì chuyên nghiệp (Nhà thầu ngoài)
Đơn vị được giao thực hiện công việc kỹ thuật — chịu trách nhiệm chuyên môn và phải cung cấp bằng chứng công việc:
- Yêu cầu năng lực: Có giấy phép dịch vụ PCCC (nếu quy định), nhân sự có chứng chỉ nghiệp vụ, bảo hiểm nghề nghiệp.
- Thực hiện theo chuẩn: Thực hiện kiểm tra/bảo dưỡng theo TCVN, hướng dẫn nhà sản xuất và Nghị định 136/2020/NĐ-CP. Dùng thiết bị đo/hiệu chuẩn tiêu chuẩn.
- Báo cáo minh bạch: Cung cấp biên bản kiểm tra, nhật ký công việc, ảnh/video trước-sau, kết luận kỹ thuật, danh mục vật tư thay thế, đề xuất khắc phục ưu tiên.
- SLA & hỗ trợ 24/7: Cam kết thời gian phản hồi khi có sự cố, dịch vụ gọi ngoài giờ (hotline) và kíp trực để xử lý khẩn cấp.
- Bảo hành & phụ tùng: Cung cấp phụ tùng chính hãng, bảo hành cho công việc thay thế/ sửa chữa.
- Đào tạo & chuyển giao: Huấn luyện vận hành cơ bản cho đội ngũ vận hành tòa nhà, cung cấp SOP vận hành, checklist ca/kíp.
- Hợp đồng & điều khoản: Phải quy định rõ tần suất, phương pháp, tiêu chí nghiệm thu, phạt chậm, bảo hiểm trách nhiệm, điều kiện thanh toán.
Cơ quan chức năng (Cảnh sát PCCC & các cơ quan quản lý)
Vai trò giám sát, kiểm tra và thực thi pháp luật:
- Kiểm tra định kỳ / đột xuất: Thực hiện thanh tra, kiểm tra việc tuân thủ quy định PCCC, xem hồ sơ bảo trì, kết quả kiểm định.
- Đánh giá & xử lý vi phạm: Ra biên bản, yêu cầu khắc phục, áp dụng các chế tài hành chính, đình chỉ hoạt động hoặc yêu cầu di dời khi nguy cơ lớn.
- Hướng dẫn & ban hành quy định: Cập nhật khuyến cáo kỹ thuật, tiêu chuẩn áp dụng, hướng dẫn nghiệp vụ cho chủ đầu tư/ban quản lý.
- Hỗ trợ khi có sự cố lớn: Điều phối lực lượng, tài lực để dập tắt sự cố; sau sự cố, tham gia điều tra nguyên nhân.
Các bên liên quan khác (phối hợp cần thiết)
- Chủ đầu tư/ chủ sở hữu: Chịu trách nhiệm về đầu tư ban đầu, cập nhật hồ sơ thiết kế, tài trợ nâng cấp khi cần.
- Cư dân / doanh nghiệp thuê: Có trách nhiệm tuân thủ quy định (không chiếm dụng lối thoát, không tự ý sửa thiết bị kỹ thuật), báo cáo hỏng nhanh.
- Đơn vị vận hành nội bộ / bảo vệ: Thực hiện kiểm tra hàng ngày, phối hợp bảo trì, dẫn dắt sơ tán người khi cần.
- Công ty bảo hiểm: Yêu cầu duy trì lịch bảo trì để hợp lệ khi bồi thường; có thể yêu cầu điều kiện bảo dưỡng cụ thể.
4. Lợi ích khi bảo trì đúng thời hạn
Việc tuân thủ thời hạn bảo trì, bảo dưỡng hệ thống PCCC không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho cả cư dân, người lao động và ban quản lý công trình:
Hệ thống luôn sẵn sàng hoạt động khi có sự cố
Các thiết bị PCCC như đầu báo cháy, bình chữa cháy, máy bơm, hệ thống sprinkler… đều có nguy cơ hỏng hóc theo thời gian. Bảo trì đúng lịch giúp phát hiện và khắc phục kịp thời, đảm bảo toàn bộ hệ thống luôn trong trạng thái sẵn sàng, giảm tối đa rủi ro khi sự cố cháy nổ xảy ra.
Đảm bảo sự an tâm cho cư dân và người lao động
Một hệ thống PCCC vận hành ổn định là nền tảng quan trọng để tạo dựng niềm tin. Khi biết nơi mình sinh sống, làm việc được bảo vệ bởi hệ thống an toàn, cư dân và người lao động có thể yên tâm tập trung vào công việc và cuộc sống hàng ngày.
Giảm thiểu rủi ro pháp lý và thiệt hại tài chính cho ban quản lý
Nếu để xảy ra sự cố do không tuân thủ bảo trì đúng hạn, ban quản lý có thể phải đối diện với các án phạt hành chính, bồi thường dân sự hoặc thậm chí trách nhiệm hình sự. Ngoài ra, sự cố cháy nổ còn kéo theo thiệt hại tài sản lớn, ảnh hưởng đến uy tín và khả năng vận hành lâu dài của công trình.
Gia tăng tuổi thọ thiết bị, tối ưu chi phí vận hành
Thay vì chờ đến khi thiết bị hỏng hóc nặng mới sửa chữa hoặc thay thế, việc bảo trì định kỳ giúp duy trì hiệu suất thiết bị, kéo dài vòng đời sử dụng và giảm thiểu chi phí đầu tư lại hệ thống. Về lâu dài, đây là giải pháp tiết kiệm và hiệu quả hơn nhiều lần so với xử lý sự cố khẩn cấp.
Đáp ứng yêu cầu kiểm tra định kỳ của cơ quan chức năng
Các đợt thanh tra, kiểm tra PCCC từ cơ quan quản lý nhà nước luôn yêu cầu hồ sơ, biên bản bảo trì rõ ràng. Thực hiện đúng thời hạn giúp ban quản lý thuận lợi trong việc chứng minh sự tuân thủ, đồng thời tạo dựng hình ảnh chuyên nghiệp, uy tín của công trình.
5. Poscom – Đơn vị bảo trì PCCC chuyên nghiệp, uy tín
Trong lĩnh vực PCCC, việc lựa chọn đơn vị bảo trì đóng vai trò then chốt, bởi không chỉ liên quan đến kỹ thuật mà còn trực tiếp ảnh hưởng đến sự an toàn tính mạng và tài sản.
Với nhiều năm kinh nghiệm, Poscom đã trở thành đối tác tin cậy trong việc bảo trì, bảo dưỡng hệ thống PCCC cho hàng loạt công trình quy mô lớn như: chung cư cao tầng, trung tâm thương mại, khu công nghiệp, nhà máy sản xuất và văn phòng hiện đại.
Đội ngũ kỹ sư chuyên sâu, giàu kinh nghiệm
Poscom sở hữu đội ngũ kỹ sư, kỹ thuật viên am hiểu sâu các tiêu chuẩn và quy chuẩn PCCC hiện hành. Từng hạng mục thiết bị – từ đầu báo, bình chữa cháy, máy bơm, tủ điều khiển đến hệ thống sprinkler – đều được khảo sát, đánh giá và đưa ra giải pháp tối ưu, phù hợp đặc thù từng công trình.
Quy trình minh bạch, khoa học
Mỗi dự án bảo trì đều được Poscom lập kế hoạch chi tiết: từ kiểm tra, thử nghiệm, bảo dưỡng, đến lập biên bản và lưu trữ hồ sơ. Toàn bộ quy trình được thực hiện bài bản, có sự giám sát chặt chẽ và minh bạch, giúp ban quản lý dễ dàng theo dõi, báo cáo với cơ quan chức năng khi cần.
Trang thiết bị hiện đại, kiểm tra chính xác
Poscom đầu tư hệ thống máy móc, thiết bị chuyên dụng cho kiểm định và bảo trì PCCC. Nhờ đó, việc kiểm tra diễn ra nhanh chóng, chính xác, kịp thời phát hiện những nguy cơ tiềm ẩn, giúp xử lý ngay trước khi sự cố xảy ra.
Dịch vụ đồng hành dài hạn
Không chỉ dừng lại ở công tác bảo trì định kỳ, Poscom còn đồng hành lâu dài cùng ban quản lý trong các kỳ thanh tra, kiểm tra PCCC của cơ quan chức năng. Đội ngũ chuyên môn của chúng tôi luôn sẵn sàng tư vấn, hỗ trợ nâng cấp, cải tạo hệ thống nhằm đáp ứng kịp thời các tiêu chuẩn mới, bảo đảm công trình luôn đạt mức an toàn cao nhất.
Bảo trì, bảo dưỡng hệ thống PCCC đúng thời hạn không chỉ là yêu cầu pháp lý, mà còn là nghĩa vụ với cộng đồng. Đây là giải pháp tối ưu để giảm thiểu rủi ro, bảo vệ an toàn và duy trì giá trị công trình bền vững.
Nếu bạn đang tìm kiếm một đối tác đồng hành tin cậy, một nhà thầu lắp đặt PCCC cho chung cư, Nhà thầu thi công hệ thống PCCC cụm công nghiệp…, hãy để Poscom giúp bạn xây dựng một hệ thống PCCC luôn vận hành hiệu quả, an toàn và chuẩn mực.
