Thiết kế thi công PCCC cho trung tâm thương mại là hạng mục cần được chú trọng ngay từ giai đoạn đầu. Đặc thù tập trung đông người, nhiều gian hàng và khu vực chức năng khiến công trình tiềm ẩn nhiều nguy cơ cháy nổ. Vì vậy, hệ thống PCCC cần được thiết kế phù hợp với công năng, tuân thủ quy định hiện hành.
Vì sao trung tâm thương mại có nguy cơ cháy nổ cao?
Trung tâm thương mại có quy mô diện tích sàn lớn, nhiều tầng, tập trung lượng lớn hàng hóa dễ cháy (vải, nhựa, giấy, mỹ phẩm, đồ gia dụng…) cùng lúc với mật độ khách hàng ra vào đông đúc, đặc biệt vào cuối tuần và dịp lễ. Một số đặc điểm khiến nguy cơ cháy nổ tại loại hình công trình này luôn ở mức cao:
- Nhiều gian hàng bố trí sát nhau, khi một khu vực cháy dễ lan sang các gian hàng lân cận trong thời gian ngắn.
- Hệ thống điện phục vụ chiếu sáng, quảng cáo, điều hòa, thiết bị bán hàng hoạt động liên tục, dễ quá tải, chập cháy.
- Khu vực ẩm thực, bếp ăn sử dụng lửa trần, gas là nguồn phát sinh cháy phổ biến.
- Hành lang, lối thoát nạn có thể bị hàng hóa, quầy kệ lấn chiếm nếu không được kiểm soát chặt.
- Khói và khí độc sinh ra khi cháy lan nhanh trong không gian kín, gây khó khăn cho việc thoát nạn và cứu hộ.
Chính vì mức độ rủi ro cao và hậu quả nghiêm trọng nếu xảy ra sự cố, việc thiết kế thi công PCCC cho trung tâm thương mại phải được tính toán ngay từ giai đoạn lập dự án.
Quy định pháp lý mới nhất cần nắm khi thiết kế thi công PCCC cho trung tâm thương mại
Từ 01/7/2025, khung pháp lý PCCC tại Việt Nam có nhiều thay đổi, doanh nghiệp đầu tư và vận hành trung tâm thương mại cần cập nhật các quy định chính:
- Luật PCCC và CNCH số 55/2024/QH15 thay thế Luật PCCC năm 2001 (sửa đổi 2013), là cơ sở pháp lý hiện hành về PCCC và cứu nạn, cứu hộ.
- Theo mục 6 Phụ lục III kèm theo Nghị định 347/2026/NĐ-CP, thay thế Phụ lục III kèm theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP từ ngày 15/9/2026, trung tâm thương mại, siêu thị, chợ và cửa hàng kinh doanh hàng hóa dễ cháy có tổng diện tích sàn từ 2.000 m² trở lên thuộc diện phải thẩm định thiết kế về phòng cháy và chữa cháy trước khi thi công.
- QCVN 10:2025/BCA, có hiệu lực từ 30/12/2025, cập nhật yêu cầu về trang bị, bố trí phương tiện PCCC và CNCH.
- QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023 tiếp tục là căn cứ kỹ thuật quan trọng về bậc chịu lửa, khoang cháy, lối thoát nạn và giải pháp chống khói cho công trình.
Những yêu cầu kỹ thuật trọng tâm khi thiết kế thi công PCCC cho trung tâm thương mại
Do đặc thù không gian mở, nhiều tầng và mật độ người cao, hồ sơ thiết kế thi công lắp đặt PCCC cho trung tâm thương mại cần đáp ứng đồng bộ các hạng mục sau:
- Hệ thống báo cháy tự động: Đầu báo khói, báo nhiệt, nút ấn báo cháy khẩn cấp, tủ trung tâm điều khiển được bố trí tại các khu vực gian hàng, hành lang, kho hàng, khu kỹ thuật, đảm bảo phát hiện sớm và truyền tín hiệu kịp thời.
- Hệ thống chữa cháy tự động Sprinkler và họng nước chữa cháy trong nhà: Tính toán lưu lượng, áp lực nước phù hợp với diện tích, công năng và mức độ nguy hiểm của từng khu vực.
- Hệ thống cấp nước chữa cháy ngoài nhà và trạm bơm chữa cháy: Đảm bảo đủ trữ lượng nước và áp lực cho xe chữa cháy tiếp cận khi cần.
- Giải pháp thoát nạn: Cầu thang thoát hiểm, lối thoát nạn, biển chỉ dẫn, đèn chiếu sáng sự cố được bố trí đủ số lượng, đúng khoảng cách theo quy chuẩn, không bị hàng hóa hay quầy kệ che khuất.
- Hệ thống chống tụ khói (tăng áp cầu thang, hút khói hành lang): Đặc biệt quan trọng với trung tâm thương mại nhiều tầng, giúp kéo dài thời gian thoát nạn an toàn.
- Ngăn cháy lan giữa các khoang cháy, tầng nhà: Sử dụng cửa chống cháy, vách ngăn cháy, van ngăn cháy trên hệ thống thông gió điều hòa.
- Hệ thống loa thông báo, hướng dẫn thoát nạn: Phát thông báo và hướng dẫn thoát nạn kịp thời cho khách hàng, nhân viên khi xảy ra sự cố.
Quy trình thiết kế thi công PCCC cho trung tâm thương mại
Để hệ thống PCCC hoạt động đồng bộ và đáp ứng yêu cầu an toàn, quá trình thiết kế thi công cần được triển khai theo từng bước từ khảo sát, thiết kế, thẩm định đến thi công, nghiệm thu và bàn giao.
Khảo sát hiện trạng công trình
Đánh giá mặt bằng, công năng, quy mô diện tích, kết cấu và các khu vực có nguy cơ cháy để làm cơ sở xây dựng phương án PCCC phù hợp.
Lập phương án thiết kế PCCC
Thiết kế đồng bộ các hệ thống báo cháy, chữa cháy, chống khói, thoát nạn… và phối hợp với thiết kế kiến trúc, kết cấu, cơ điện của công trình.
Hoàn thiện hồ sơ và thẩm định PCCC
Lập hồ sơ thiết kế PCCC và thực hiện thủ tục thẩm định theo quy định đối với công trình thuộc diện phải thẩm định, trong đó có trường hợp từ 2.000 m² tổng diện tích sàn theo quy định hiện hành.
Thi công lắp đặt hệ thống PCCC
Lắp đặt thiết bị, đường ống và các hệ thống PCCC theo hồ sơ thiết kế đã được thẩm định, bảo đảm đúng chủng loại và yêu cầu kỹ thuật.
Chạy thử và kiểm tra liên động
Kiểm tra hoạt động đơn động, liên động của hệ thống báo cháy, chữa cháy, chống khói và các thiết bị liên quan để phát hiện, xử lý lỗi trước khi nghiệm thu.
Nghiệm thu và bàn giao
Hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu, hồ sơ hoàn công và bàn giao công trình, đồng thời hướng dẫn vận hành, kiểm tra, bảo trì hệ thống PCCC định kỳ.
Lưu ý khi thi công PCCC cho trung tâm thương mại đang hoạt động
Với các trung tâm thương mại đang kinh doanh, việc thi công hoặc nâng cấp hệ thống PCCC cần cân nhắc thêm một số yếu tố đặc thù:
- Lên kế hoạch thi công theo khung giờ ít ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh, ưu tiên ngoài giờ mở cửa.
- Bố trí thiết bị PCCC hài hòa với thiết kế nội thất, hạn chế ảnh hưởng đến thẩm mỹ chung của công trình.
- Có phương án che chắn, đảm bảo an toàn cho khách hàng và hàng hóa trong quá trình thi công.
- Rà soát lại toàn bộ hồ sơ thiết kế, hồ sơ nghiệm thu cũ để xác định phạm vi cần thẩm định lại theo quy định mới, tránh vừa làm vừa điều chỉnh gây phát sinh chi phí.
>>> Xem thêm: Cải tạo, nâng cấp hệ thống PCCC cũ không đạt chuẩn
POSCOM – Đơn vị thiết kế thi công PCCC cho trung tâm thương mại uy tín
Với hơn 13 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực PCCC, POSCOM đã trực tiếp triển khai nhiều dự án cho nhà máy, khu công nghiệp, tòa nhà và công trình thương mại trên toàn quốc. Bên cạnh dịch vụ thiết kế, thi công hệ thống PCCC, POSCOM còn cung cấp giải pháp thiết kế, thi công cơ điện (M&E), đáp ứng nhu cầu triển khai đồng bộ cho từng công trình.
POSCOM cung cấp giải pháp trọn gói cho khách hàng có nhu cầu thiết kế thi công PCCC cho trung tâm thương mại, từ khảo sát hiện trạng, tư vấn phương án kỹ thuật, hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ thẩm định, thi công lắp đặt cho đến nghiệm thu và bảo trì định kỳ sau khi đưa vào vận hành.
Là đơn vị có năng lực trực tiếp sản xuất ống gió hút khói, đồng thời cung cấp và lắp đặt các sản phẩm, thiết bị PCCC liên kết từ những thương hiệu uy tín, POSCOM đảm bảo vật tư, thiết bị sử dụng trong quá trình thi công có nguồn gốc rõ ràng, đầy đủ hồ sơ chất lượng và chứng nhận CO/CQ theo yêu cầu.
Các sản phẩm, thiết bị được kiểm tra, kiểm định phù hợp với quy định trước khi đưa vào công trình, góp phần bảo đảm an toàn và chất lượng hệ thống PCCC.
Câu hỏi thường gặp về thiết kế thi công PCCC cho trung tâm thương mại
Trung tâm thương mại diện tích bao nhiêu thì phải thẩm định thiết kế PCCC?
Theo mục 6 Phụ lục III kèm theo Nghị định 347/2026/NĐ-CP, trung tâm thương mại, siêu thị, chợ và cửa hàng kinh doanh hàng hóa dễ cháy có tổng diện tích sàn từ 2.000 m² trở lên thuộc diện phải thẩm định thiết kế về phòng cháy và chữa cháy.
Có thể vừa nộp hồ sơ thẩm định thiết kế xây dựng vừa nộp hồ sơ thẩm định PCCC không?
Có. Theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 347/2026/NĐ-CP, chủ đầu tư có thể nộp đồng thời hồ sơ thẩm định thiết kế xây dựng và hồ sơ thẩm định thiết kế về phòng cháy, chữa cháy đến cơ quan có thẩm quyền.
Chi phí thiết kế thi công PCCC cho trung tâm thương mại phụ thuộc vào yếu tố nào?
Chi phí phụ thuộc vào diện tích sàn, số tầng, hạng mục hệ thống cần lắp đặt (báo cháy, chữa cháy tự động, chống khói, thoát nạn…) và chủng loại thiết bị sử dụng. Chủ đầu tư nên yêu cầu khảo sát thực tế để có báo giá chi tiết, chính xác.
POSCOM có thiết kế và thi công PCCC trọn gói không?
POSCOM cung cấp giải pháp thiết kế, thi công hệ thống PCCC, phối hợp thực hiện các thủ tục liên quan và hỗ trợ nghiệm thu, bàn giao hệ thống theo yêu cầu của từng công trình.
Thiết kế thi công PCCC cho trung tâm thương mại cần được triển khai đồng bộ từ khảo sát, thiết kế, thẩm định đến thi công và nghiệm thu, phù hợp với quy mô và công năng thực tế. Doanh nghiệp nên lựa chọn đơn vị có năng lực chuyên môn và kinh nghiệm thực tế để kiểm soát tốt chất lượng hệ thống.
Liên hệ POSCOM theo thông tin sau để được khảo sát hiện trạng và tư vấn phương án thiết kế thi công PCCC cho trung tâm thương mại.
POSCOM – CONNECTING DREAMS
Địa chỉ: Tầng 21, Tòa nhà Capital Tower, số 109 Trần Hưng Đạo, Phường Hoàn Kiếm, Hà Nội
Hotline: +84 90 436 24 68
Facebook: https://www.facebook.com/poscom.com
