Trước khi tiến hành cải tạo PCCC, bước bắt buộc và quan trọng nhất là khảo sát hiện trạng trước cải tạo PCCC của công trình. Nhiều chủ đầu tư bỏ qua hoặc thực hiện sơ sài bước này, dẫn đến phương án cải tạo không sát thực tế, phát sinh chi phí ngoài dự kiến, thậm chí bị trả hồ sơ khi làm thủ tục thẩm định thiết kế.
Trong bài viết này, POSCOM sẽ hệ thống lại quy trình khảo sát hiện trạng, hồ sơ cần chuẩn bị và các hạng mục kỹ thuật bắt buộc phải kiểm tra trước khi cải tạo hệ thống phòng cháy chữa cháy.
Vì sao cần khảo sát hiện trạng trước khi cải tạo PCCC?
Hệ thống PCCC của công trình đã đưa vào sử dụng thường trải qua nhiều năm vận hành. Trong thời gian đó, thiết bị có thể xuống cấp, đường ống bị ăn mòn, hệ thống điện được thay đổi hoặc mặt bằng và công năng sử dụng không còn giống thiết kế ban đầu.
Nếu chỉ dựa trên bản vẽ cũ để lập phương án cải tạo, doanh nghiệp có thể bỏ sót những vấn đề đang tồn tại thực tế.
Một số tình huống thường gặp gồm:
- Bản vẽ hoàn công không phản ánh đúng vị trí thiết bị hiện hữu.
- Tủ báo cháy, đầu báo, module hoặc thiết bị ngoại vi đã được thay thế nhiều lần.
- Máy bơm, van, đường ống và sprinkler xuống cấp sau thời gian dài sử dụng.
- Khu vực sản xuất, kho chứa hoặc dây chuyền công nghệ đã thay đổi.
- Nguồn điện cấp cho hệ thống PCCC không còn phù hợp với hiện trạng.
- Lối thoát nạn, cửa ngăn cháy, giải pháp chống khói bị ảnh hưởng sau cải tạo mặt bằng.
- Hồ sơ thiết kế, nghiệm thu, hoàn công hoặc hồ sơ bảo trì không còn đầy đủ.
Quy trình khảo sát hiện trạng trước cải tạo PCCC
Một quy trình khảo sát hiện trạng trước cải tạo PCCC chuyên nghiệp thường gồm 5 bước:
Bước 1: Thu thập hồ sơ pháp lý và hồ sơ kỹ thuật hiện có
Trước khi ra hiện trường, đơn vị khảo sát cần thu thập hồ sơ thiết kế được duyệt (nếu có), hồ sơ hoàn công, biên bản nghiệm thu, catalogue thiết bị, hồ sơ bảo trì định kỳ và các văn bản thẩm duyệt trước đó. Đây là cơ sở đối chiếu giữa thiết kế ban đầu và thực tế hiện trường sau nhiều năm sử dụng.
Bước 2: Khảo sát hiện trường toàn diện
Kỹ sư đo đạc, ghi nhận diện tích, chiều cao, công năng từng khu vực, mật độ sử dụng, đặc điểm kiến trúc và các thay đổi so với thiết kế ban đầu (nếu công trình đã qua cải tạo, mở rộng hoặc thay đổi dây chuyền sản xuất). Đồng thời tiến hành kiểm tra tình trạng vận hành thực tế của từng hệ thống, thiết bị.
Bước 3: Đánh giá và phân loại mức độ xuống cấp
Các hạng mục được phân loại: còn sử dụng tốt, cần bảo trì, cần thay thế một phần hoặc thay thế toàn bộ. Việc phân loại rõ ràng giúp chủ đầu tư có cái nhìn tổng thể về ngân sách và mức độ ưu tiên khi cải tạo, thay vì thay mới toàn bộ hệ thống không cần thiết.
Bước 4: Đối chiếu với quy chuẩn, tiêu chuẩn hiện hành
Đây là bước đòi hỏi chuyên môn cao vì hệ thống pháp lý PCCC đã có nhiều thay đổi gần đây. Kết quả khảo sát cần đối chiếu với Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15, Nghị định 105/2025/NĐ-CP, QCVN 10:2025/BCA về trang bị, bố trí phương tiện PCCC, cứu nạn cứu hộ cho nhà và công trình, cùng QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023 về an toàn cháy cho nhà và công trình.
Bước 5: Lập báo cáo khảo sát và đề xuất phương án
Kết thúc khảo sát, đơn vị tư vấn lập báo cáo hiện trạng chi tiết kèm hình ảnh, số liệu đo đạc và đề xuất sơ bộ phương án cải tạo, làm cơ sở để chủ đầu tư phê duyệt chủ trương trước khi triển khai thiết kế chi tiết và, nếu thuộc diện quy định, chuẩn bị hồ sơ thẩm định thiết kế PCCC.
Các hạng mục cần kiểm tra khi khảo sát hiện trạng trước cải tạo PCCC
Tùy quy mô và loại hình công trình, phạm vi khảo sát có thể khác nhau, nhưng nhìn chung cần bao quát:
- Hệ thống báo cháy tự động: Đầu báo khói, đầu báo nhiệt, nút ấn báo cháy, chuông, đèn báo, tủ trung tâm báo cháy; khả năng tương thích với thiết bị thay thế; tình trạng báo lỗi, báo giả.
- Hệ thống chữa cháy: Máy bơm chữa cháy (bơm điện, bơm diesel, bơm bù áp), bể/téc dự trữ nước, đường ống, van, họng nước chữa cháy trong và ngoài nhà, hệ thống sprinkler tự động, thông số áp lực – lưu lượng nước thực tế so với thiết kế.
- Phương tiện chữa cháy tại chỗ: Bình chữa cháy xách tay, chăn chữa cháy, trang thiết bị cứu nạn cứu hộ; tình trạng ăn mòn, mất áp, hạn kiểm định.
- Giải pháp thoát nạn và ngăn cháy: Lối thoát nạn, cầu thang thoát hiểm, cửa chống cháy, hệ thống chống tụ khói, đèn chiếu sáng sự cố và đèn chỉ dẫn thoát nạn.
- Hệ thống điện phục vụ PCCC: Nguồn điện ưu tiên, hệ thống điện nhẹ liên quan (âm thanh thông báo sự cố, liên động thang máy, quạt tăng áp, hút khói).
- Hồ sơ, tài liệu kỹ thuật: Mức độ đầy đủ của hồ sơ thiết kế, hoàn công, nghiệm thu, biên bản kiểm định thiết bị so với yêu cầu quản lý hồ sơ hiện hành.
Hồ sơ cần chuẩn bị cho quá trình khảo sát hiện trạng trước cải tạo PCCC
Để quá trình khảo sát diễn ra thuận lợi và làm căn cứ cho các bước tiếp theo (bao gồm thẩm định thiết kế nếu công trình thuộc diện quy định), chủ đầu tư nên chuẩn bị:
- Hồ sơ thiết kế PCCC đã được thẩm duyệt (bản gốc hoặc bản sao có xác nhận).
- Hồ sơ hoàn công và biên bản nghiệm thu PCCC trước đây.
- Giấy chứng nhận kiểm định phương tiện, thiết bị PCCC.
- Hồ sơ bảo trì, bảo dưỡng định kỳ.
- Bản vẽ hiện trạng kiến trúc – kết cấu (nếu công trình đã qua cải tạo, mở rộng).
- Văn bản pháp lý liên quan đến thay đổi công năng, quy mô công trình (nếu có).
Trường hợp một số hồ sơ bị thất lạc theo thời gian, đơn vị khảo sát có kinh nghiệm sẽ hỗ trợ đo đạc, lập lại bản vẽ hiện trạng dựa trên khảo sát thực tế, đảm bảo đủ căn cứ kỹ thuật cho bước thiết kế cải tạo sau này.
>>> Xem thêm: Cải tạo, nâng cấp hệ thống PCCC cũ không đạt chuẩn
POSCOM – Đơn vị nhận cải tạo PCCC chuyên nghiệp
Với hơn 13 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thiết kế, thi công và cải tạo hệ thống PCCC cho nhà máy, khu công nghiệp, khu đô thị và các công trình đặc thù, POSCOM sở hữu đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm khảo sát hiện trạng, đủ năng lực đánh giá chính xác tình trạng thiết bị và đối chiếu với quy chuẩn, tiêu chuẩn hiện hành.
POSCOM cung cấp dịch vụ cải tạo PCCC trọn gói: từ đo đạc, lập báo cáo hiện trạng, tư vấn phương án cải tạo phù hợp với ngân sách và công năng thực tế, hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ thẩm định (nếu thuộc diện quy định), đến thi công lắp đặt, nghiệm thu và bảo trì định kỳ sau khi đưa vào vận hành.
Với hơn 1.000 dự án đã triển khai trên toàn quốc, POSCOM là đối tác đồng hành đáng tin cậy cho các doanh nghiệp cần thiết kế thi công hệ thống PCCC trọn gói theo đúng thực trạng công trình và quy định pháp luật hiện hành.
Liên hệ POSCOM để được khảo sát hiện trạng trước cải tạo PCCC và tư vấn phương án phù hợp với công trình.
POSCOM – CONNECTING DREAMS
Địa chỉ: Tầng 21, Tòa nhà Capital Tower, số 109 Trần Hưng Đạo, Phường Hoàn Kiếm, Hà Nội
Hotline: +84 90 436 24 68
Facebook: https://www.facebook.com/poscom.com
