Nếu bạn đang chuẩn bị xây dựng hoặc mở rộng một xưởng sản xuất, chắc hẳn bạn từng nghe không ít lời khuyên khác nhau về việc thiết kế hệ thống PCCC nên áp dụng tiêu chuẩn nào. Bài viết này tổng hợp đầy đủ các căn cứ pháp lý và tiêu chuẩn kỹ thuật đang áp dụng cho thiết kế PCCC xưởng sản xuất tính đến năm 2026, để bạn có cái nhìn rõ ràng trước khi làm việc với bất kỳ đơn vị tư vấn nào.
Các tiêu chuẩn thiết kế PCCC – Căn cứ pháp lý hiện hành
Xưởng sản xuất là loại hình công trình có tải trọng cháy cao, tập trung nhiều nguyên vật liệu, hóa chất và thiết bị vận hành liên tục, nên hệ thống PCCC cần được thiết kế theo đúng bộ tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành, thay vì áp dụng chung một cách sơ sài cho mọi loại nhà xưởng như nhiều đơn vị vẫn làm để tiết kiệm thời gian.
- Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024 (số 55/2024/QH15), hiệu lực từ 01/7/2025 – thay thế toàn bộ Luật PCCC 2001 và Luật sửa đổi 2013.
- Nghị định 105/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành, hiệu lực từ 01/7/2025.
- Nghị định 106/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính PCCC và CNCH, hiệu lực từ 01/7/2025, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 69/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 20/4/2026), điều chỉnh một số mức phạt tiền, thời hạn đình chỉ hoạt động và bổ sung trách nhiệm của tổ chức, cá nhân thuê, mượn cơ sở.
- Luật Xây dựng 2025 (số 135/2025/QH15), hiệu lực từ 01/7/2026, bổ sung yêu cầu công trình thuộc diện thẩm định PCCC (bao gồm phần lớn xưởng sản xuất) phải được thẩm tra thiết kế xây dựng, trong đó đánh giá giải pháp thiết kế PCCC là nội dung bắt buộc. Đây là quy định rất mới, chủ xưởng nên trao đổi kỹ với đơn vị tư vấn thiết kế để không bị động khi làm hồ sơ.
Lưu ý quan trọng: “thẩm duyệt thiết kế PCCC” nay đổi tên thành “thẩm định thiết kế PCCC”. Với xưởng sản xuất, cơ quan Công an thẩm định hệ thống, phương tiện PCCC và hệ thống điện phục vụ PCCC; cơ quan chuyên môn xây dựng thẩm định các nội dung còn lại.
Các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật PCCC cốt lõi
QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023 là quy chuẩn kỹ thuật quốc gia cao nhất về an toàn cháy cho nhà và công trình, bắt buộc áp dụng cho hầu hết xưởng sản xuất (trừ một số trường hợp đặc thù quy mô nhỏ). Quy chuẩn tập trung vào 4 nhóm yêu cầu chính: ngăn cháy lan giữa các khoang cháy, đảm bảo lối thoát nạn, hỗ trợ công tác cứu nạn cứu hộ, và duy trì hoạt động ổn định của các hệ thống kỹ thuật khi có cháy.
Với xưởng sản xuất, hai điểm kỹ thuật thường bị soi kỹ khi thẩm định và dễ phát sinh lỗi nhất là: giới hạn chịu lửa (chỉ số EI) của ống gió hút khói, và khả năng chống cháy lan của vách ngăn giữa các khu vực có mức độ nguy hiểm cháy khác nhau trong cùng xưởng.
Bên cạnh đó là ba tiêu chuẩn chuyên biệt: TCVN 3890:2023 quy định về trang bị, bố trí, kiểm tra và bảo dưỡng các phương tiện PCCC (bình chữa cháy, họng nước chữa cháy, phương tiện cứu nạn cơ bản); TCVN 5738:2021 quy định yêu cầu kỹ thuật cho hệ thống báo cháy, bao gồm khoảng cách lắp đặt đầu báo khói, đầu báo nhiệt phù hợp với đặc thù từng khu vực sản xuất – khu vực có bụi, hơi hóa chất cần loại đầu báo phù hợp, khác với khu vực văn phòng trong cùng xưởng và TCVN 7336:2021 áp dụng cho thiết kế, lắp đặt hệ thống Sprinkler hoặc chữa cháy bằng bọt, phù hợp với xưởng sản xuất có nguyên vật liệu dễ cháy (dệt may, gỗ, nhựa, hóa chất) cần khả năng dập tắt nhanh khi đám cháy mới hình thành.
Những điểm cần lưu ý riêng cho xưởng sản xuất năm 2026
- Phân vùng nguy hiểm cháy nổ: xưởng có nhiều khu vực với mức độ nguy hiểm khác nhau (khu sản xuất, khu kho nguyên liệu, khu văn phòng) cần được phân vùng và ngăn cháy độc lập, không thiết kế chung một hệ thống PCCC cho toàn bộ diện tích.
- Khoảng cách an toàn phòng cháy chữa cháy giữa các nhà xưởng trong cùng khu công nghiệp: cần tuân thủ quy định hiện hành, đặc biệt với xưởng có tải trọng cháy cao.
- Cập nhật thuật ngữ pháp lý: hồ sơ thiết kế cần dùng đúng thuật ngữ “thẩm định thiết kế PCCC” thay vì “thẩm duyệt”, và bổ sung nội dung thẩm tra thiết kế xây dựng theo Luật Xây dựng 2025 để tránh vướng mắc khi làm việc với cơ quan chức năng.
Poscom Việt Nam – Thiết kế PCCC xưởng sản xuất đúng chuẩn 2026
Với kinh nghiệm triển khai PCCC cho nhiều loại hình nhà xưởng – điện tử, thực phẩm, dệt may, cơ khí, kể cả các nhà máy có yếu tố đầu tư nước ngoài, POSCOM luôn cập nhật đầy đủ các quy chuẩn, tiêu chuẩn và căn cứ pháp lý mới nhất trước khi lập hồ sơ thiết kế, giúp chủ đầu tư tránh rủi ro bị trả hồ sơ do áp dụng căn cứ pháp lý lỗi thời.
Nếu xưởng của bạn thuộc ngành may mặc, có thể tham khảo thêm kinh nghiệm thực tế tại bài Lắp đặt PCCC cho nhà máy may mặc hoặc xem thêm các hạng mục cơ điện liên quan tại bài Các hạng mục cơ bản trong hệ thống cơ điện của một nhà máy.
Câu hỏi thường gặp về tiêu chuẩn PCCC xưởng sản xuất
– Xưởng sản xuất quy mô nhỏ có cần tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn trên không? Có, tuy nhiên mức độ áp dụng chi tiết có thể khác nhau tùy diện tích, tải trọng cháy và phân loại nguy hiểm cháy nổ theo quy định hiện hành.
– Tiêu chuẩn PCCC có áp dụng khác nhau giữa các ngành sản xuất không? Có. Ngành dệt may, hóa chất, gỗ có tải trọng cháy và tính chất nguy hiểm khác với ngành cơ khí, điện tử, nên hệ thống báo cháy và chữa cháy cần được tính toán riêng theo đặc thù ngành.
POSCOM – CONNECTING DREAMS
Địa chỉ: Tầng 21, Tòa nhà Capital Tower, số 109 Trần Hưng Đạo, Phường Hoàn Kiếm, Hà Nội
Hotline: +84 90 436 24 68
Facebook: https://www.facebook.com/poscom.com
